Geschiedenis van de Japanse kunst

Prentkunst

Japanse poppen

Geschiedenis in jaartallen

Toneel en Dans
Muziek
Film (speelfilm)
Anime

Klik hier, als links het navigatiemenu ontbreekt.


Anime - de Japanse tekenfilm

Het begin
In Japan zijn de stripboeken, bekend als 'manga', al heel lang bijzonder populair. Velen, jong en oud, lezen de stripboeken, bijv. in de trein of metro. De eerste (stomme) tekenfilm, eigenlijk een verfilmde manga, werd in Japan zo rond 1918 gemaakt en in 1932 maakte Masaoka Kenzo de eerste tekenfilm met geluid. Deze tekenfilms worden 'anime' genoemd, afgeleid van het Engelse (Amerikaanse) woord 'animation'.

Astroboy

Astro Boy

Hadden de aanvankelijke Japanse tekenfilms wel overeenkomsten met de Disney-films, met de komst van Astro Boy, van Tezuka Osamu, kreeg de Japanse tekenfilm een eigen 'look' door een andere toegepaste techniek, hoewel bijv. Tezuka Osamu later wel toegaf be´nvloed te zijn geweest door de films van Walt Disney.

Doraemon

Doraemon

Astro Boy werd een geweldig succes en daarmee werd de weg geŰffend voor een nieuw soort science fiction tekenfilm. Een ander succes is de robot-kat of kat-robot Doraemon, die uit de 22ste eeuw naar de aarde komt een om een jongetje Nobita te helpen. Vanaf 1979 wordt er elk jaar een film van Doraemon uitgebracht.

De anime
Een verschil met de Disney films is dat deze in principe altijd geschikt zijn voor kinderen, hetgeen lang niet van alle Japanse tekenfilms gezegd kan worden, maar dat ligt voor een belangrijk deel in de oorsprong van beide.
De laatste tijd zijn deze anime ook populair geworden in Europa en Amerika. Ook op de Nederlandse tv zien we veel tekenfilms die afkomstig zijn uit Japan, met name voor de kinderen. Veel van deze tekenfilms tonen robotachtige vechtmachines, zoals in de film Kidosenshi Gundam (Mobile Suit Gundam), waarin Gundam een geheim wapen is van een Federatie.

De anime als volwassen tekenfilm
Inmiddels is de anime zeer populair geworden bij de westerse oudere kinderen en volwassenen. Een voorbeeld hiervan is de in 1988 uitgebrachte anime Akira van Otomo Katsuhiro. Een wereldwijde hit, die nu wel gezien wordt als de beste tekenfilm die ooit gemaakt is. Ook uit 1988 stamt de anime Hotaru no Haka (Grave of the Fireflies) van Takahata Isao, over een jongen en een meisje die alleen moeten zien te overleven in Japan tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Japan blijft het land van de anime, met een duidelijk andere stijl en opzet dan bijv. Walt Disney in Amerika.
In 1997 verschijnt Mononoke Hime (Princess Mononoke) van Miyazaki Hayao. Net als de al eerder genoemde anime Akira, wordt ook deze film alom geprezen en gezien als een van de belangrijkste tekenfilms. Dit zelfde geldt overigens ook voor Sen to Chihiro no kamikakushi (Spirited Away) uit 2002, eveneens van Miyazaki Hayao. Deze film kreeg in 2002 de Gouden Beer in Berlijn en in 2003 een Oscar voor de beste animatiefilm. Diezelfde Miyazaki Hayao brengt in 2004 de tekenfilm Hauru no ugoku shiro (Howl's moving Castle) uit, die in datzelfde jaar werd genomineerd voor de Gouden Leeuw in VenetiŰ, al wordt deze anime niet zo hoog aangeslagen als zijn Spirited Away. De al eerder genoemde Tezuka Osamu leverde het verhaal (via zijn manga uit de 40-er jaren van de vorige eeuw) voor de anime Metoroporisu (Metropolis) van de regisseur Tar˘ Rin, die in 2001 werd uitgebracht, over een robot-meisje Tima. Overigens was in 1927 al een gelijknamige speelfilm van Fritz Lang uitgebracht, eveneens over een robot-meisje, nu Maria.
Bovengenoemde recente anime zijn inmiddels allemaal op DVD uitgebracht. De anime Hauru no ugoku shiro (Howl's moving Castle) nog onlangs in april 2006, ook met Nederlandse ondertiteling. De anime Mononoke Hime is (nog) niet met Nederlandse ondertiteling uitgebracht, maar wel in het Engels voor regio 2.

Inmiddels heeft Miyazaki Hayao weer een nieuwe anime gemaakt, Gake no Ue no Ponyo (Ponyo of Ponyo On The Cliff By The Sea). Het verhaal gaat over een jongetje S˘suke dat een visje uit een fles redt. Hij noemt het visje Ponyo. Ponyo wil bij S˘suke blijven en mens worden, maar haar vader, de tovenaar Fujimoto, is het daar niet mee eens. Wederom een fraaie (kinder) anime, die in 2009 voor de Nederlandse bioscopen werd uitgebracht.

Links

Literatuur


Deze pagina is een onderdeel van Uchiyama's website over Japan
terug naar begin

 

orig. 10-04/l.rev. 01-12