Inleiding Japanse cultuur

Het fenomeen Geisha

Kersenbloesem / Esdoorn kijken

Trouwceremonie

Eer- of schaamtecultuur

Kimono

Origami

Overlijden en begraven
De Japanner en de groep De samoerai Cadeautjes / Verpakkingskunst Tatoeren
Feestdagen Ikebana Theeceremonie Badcultuur en Onsen
Festivals - matsuri De maan en maankijken Temari Japanse kraanvogels

Klik hier, als links het navigatiemenu ontbreekt.


Kersenbloesem en Esdoorn kijken
Hanami en Ky

Hanami - Hanamimatsuri

hanami

Hanamimatsuri
(foto : The Japan Forum)


De Japanner heeft een bijzondere binding met de natuur. Men ziet in de natuur een parallel met het leven van de mens. Het ontluiken van de natuur in het voorjaar, de kracht van de natuur in de zomer, het naderend verval in de herfst en de uiteindelijke en onvermijdelijke dood in de winter. Bloemen spelen daarin een grote rol en hebben ook nog vaak een religieuze betekenis, zoals de lotus voor het boeddhisme en het bloemschikken (ikebana) dat uit de boeddhistische wereld komt. Men ziet overal in Japan veel afbeeldingen van bloemen, in schilderijen, op kimono's en zij zijn vaak verwerkt in de wapens van belangrijke families, zoals chrysanten in het wapen van de Tokugawafamilie. Door de eeuwen heen speelde in deze beleving de kersenbloesem, ook wel sierkers of prunus (prunus serrulata) genoemd, een hoofdrol. In Japan spreekt men van de sakura. Het is met deze kersenbloesem alsof na een koude winter de aarde alle energie heeft samengeperst in de schitterende bloei van deze bloem. Hoe hevig en schitterend de bloei ook is, zij is, net als het leven, van kortstondige duur. Het verwaaien van de bloesems tekent het einde van het leven. Ook heeft de natuur met regen en wind invloed op de lengte van de bloei, zoals ook in het menselijk leven de natuur zijn invloed heeft en de mens maar een nietig schepsel is, een willoos slachtoffer van de grillen van de natuur.
Ook vanuit een confucianistische ethiek is er een aspect aan toegevoegd: zoals niet alle bomen en bloemen even mooi bloeien zo dient ook elk mens genoegen te nemen met de plaats die de natuur hem heeft toebedeeld.

Het klimaat van Japan is bijzonder geschikt voor de Sakura en omdat Japan een lang land is dat vanuit de subtropen omhoog reikt naar het koude noorden, is er in de maanden april en mei een soort kersenbloesemfront (sakura zensen) dat in de loop van een aantal weken optrekt naar het noorden. In het zuiden van Kyushu bloeit de sakura rond eind maart en dit schuift langzaam naar het noorden. Begin mei is dit front in Hokkaido in het noorden aangekomen. De radio en tv geven altijd aan waar het front zich precies bevindt. Iedereen gaat dan kijken naar de bloeiende sakura. Dit noemt men hanami, hana betekent bloem en mi betekent kijken. Matsuri betekent feest. Men houdt feestjes in de parken onder de sakura bomen of gaat met de geliefde het water op. Personeel van bedrijven organiseren een picknick tijdens lunchpauzes of na werktijd onder de bloeiende sakura en men geniet tijdens het eten en het drinken van sake van de pracht van de natuur.
Er zijn ook andere 'fronten', zoals azalea en abrikoos maar geen is zo belangrijk als de 'sakura zensen'.

Hanami in Nederland

Cherry Blossom Festival in Amstelveen
op 31 maart 2004

Hanamimatsuri in Nederland
In oktober 2000 schonk The Japan Women's Club in Amstelveen 400 kersenbloesembomen aan de bevolking van Nederland, ter gelegenheid van de 400 jarige betrekkingen tussen Japan en Nederland. Deze bomen werden geplant op een speciaal gecreerde plek, de Kersentuin, in het Amsterdamse bos in Amstelveen. Sinds die tijd organiseert de gemeente Amstelveen, in samenwerking met de Japanse ambassade in Den Haag en een aantal organisaties, waaronder The Japan Women's Club, elk jaar rond eind maart een 'hanamimatsuri' (Cherry Blossom Festival) in de Kersentuin in Amstelveen. De foto hiernaast is gemaakt op 31 maart 2004, een zonnige dag met bloeiende kersenbloesems. Het kersenbloesemkijken werd afgewisseld door optredens met Japanse muziek, zoals met de taiko, shakuhachi, koto en shamisen.

ky en momijigari

momiji

momiji
(foto : The Japan Forum)


In de herfst kent men een ander fenomeen: het verkleuren van de Japanse esdoorn (de momiji). Het verkleuren van groen, naar geel en rood, is een adembenemend gezicht en vanaf eind oktober, tot eind november (afhankelijk van het gebied) worden er excursies georganiseerd om dit te bekijken. Dit verkleuren van de esdoornbladeren wordt ky genoemd en kijken er naar heet wel momijigari. Van het woord ky kan de 'k' zowel geel als dieprood betekenen (wel met verschillende karakters) en 'y' betekent bladeren. Ook ky is een front, dat meestal rond eind september in Hokkaido begint en langzaam naar het zuiden schuift. Half november komt het front meestal aan in Tokyo en Kyoto.
Bekende plekken in Kyoto om ky te bekijken zijn bijv. Tfukuji en bij de tempels van de Daitokuji. In Tokyo is Yoyogikoen een goede plek (meestal tweede helft van november).


Deze pagina is een onderdeel van Uchiyama's website over Japan
terug naar begin