Achtergrondartikelen >>

Overzicht van perioden

Kamakura- en
Muromachiperiode

Taish˘periode

Lijst van keizers van Japan

Vroegste geschiedenis +
J˘mon- en Yayoiperiode

Sh˘waperiode

Lijst van shoguns

Azuchi Momoyamaperiode

Heiseiperiode

Overzicht in jaartallen

Kofunperiode

Tokugawa (Edo) periode

Nara- en Heianperiode

Meijiperiode

Klik hier, als links het navigatiemenu ontbreekt.


Nara- en Heianperiode

(van 710 - 1192)

Nara periode (710-794)
Het was niet gebruikelijk in Japan om een vaste plaats als hoofdstad te hebben. Pas in 694 wordt Fujiwaraky˘ de hoofdstad (ky˘ betekent grote stad of hoofdstad) met als idee dat het van nu af de hoofdstad zou blijven. Desondanks wordt in 710, in Yamato, Heij˘ky˘ (het tegenwoordige Nara, dichtbij Kyoto) de nieuwe hoofdstad en blijft dit tot 784. Nara werd helemaal nieuw gebouwd naar Chinees voorbeeld, hetgeen goed de Chinese invloed weergeeft. Wegens toenemende macht van de tempels en ter bescherming van de heerschappij van de keizer besloot men in 784 de hoofdstad wederom te verplaatsen naar Nagaoka. Dit is tot 794 zo gebleven. De periode 710-794 wordt ook wel de Nara-periode genoemd.

Heianperiode (794-1192)
In 794 wordt op last van keizer Kanmu (een beschermeling van de Fujiwara-clan) weer een nieuwe hoofdstad gemaakt, deze heet Heianky˘ (hoofdstad van vrede en rust), het huidige Kyoto. Men noemt deze periode dan ook de Heianperiode en deze loopt tot 1192. Weliswaar is Heian (of Kyoto) hoofdstad gebleven tot aan de Meijirestauratie in 1868, maar er ontstond een soort tweede hoofdstad, Kamakura, als Minamoto no Yoritomo in 1192 de eerste sh˘gun wordt en zich in Kamakura vestigt. De Heianperiode wordt ook wel eens in drieŰn gedeeld: de Vroege Heianperiode (794-951), Midden Heian- of Fujiwaraperiode (951-1086) en de Late Heian- of Inseiperiode (1086-1192).
Er breekt een tijd aan waarbij de diverse clans strijden om de macht en het "leveren" van de keizer maar de Fujiwara's krijgen uiteindelijk de meeste invloed. Rond het midden van de 11e eeuw komt hierop een reactie. De keizer probeert zich aan de macht van de Fujiwara's te onttrekken. De Fujiwara's verbinden zich met de "bushi" of krijgerbendes, de voorlopers van de latere samoerai.

yoritomo

Minamoto no Yoritomo, de eerste sh˘gun

De Heianperiode is een zeer belangrijke periode op het gebied van de kunstzinnige ontwikkeling. Laat in de 9e eeuw verbreekt men de contacten met China en breekt een periode aan van aanpassing en absorptie van alles wat uit het buitenland is gekomen, zoals de Chinese (hof)cultuur. Het overgenomen Chinese schrift was niet echt geschikt voor de Japanse taal en men ontwikkelde de twee klankalfabetten (hiragana en katakana, zie De Japanse taal). De mannen bleven zich echter bedienen van de Chinese tekens (gaf meer status), hetgeen hun literaire uitdrukkingsvormen beperkten maar de vrouwen adopteerden de kana-tekens en van hun hand zijn dan ook de bekende meesterwerken (Genji monogatari en Het hoofdkussenboek, zie Japanse Literatuur), die in het begin van de 11e eeuw zijn geschreven. In de hoofdstad (Heian = Kyoto) geeft het keizerlijk hof zich over aan kunstbeoefening en deze neemt zo een belangrijke plaats in dat de macht van het hof in de het land verdwijnt. Binnen de Fujiwara-clan ontstaat een twist en de ene kant lieert zich met de Minamoto's (deze heten ook wel "Genji") en de andere met de Taira's (heten ook wel "Heike"). De Minamoto-clan en de Taira-clan zijn eigenlijk krijger-clans en geen clans van edelen zoals de Fujiwara's. Beide krijger-clans krijgen wel steeds meer invloed aan het hof en gaan zich ook gedragen als hofedelen. Naast de Fujiwara's, de Taira's en de Minamoto's is er nog een vierde belangrijke familie: de Tachibana's. Deze 4 families waren in feite de heersers over Japan.
In een eerste gevecht in 1160, de Heiji no ran, tussen de Taira's en Minamoto's worden de Minamoto's verslagen maar de overwinnaars laten Minamoto Yoritomo in leven en verbannen hem slechts naar Izu. Wel doden zij de aanstichter van de opstand, de vader van Yoritomo, Minamoto Yoshitomo. Yoritomo bouwt in twintig jaar een leger op en in 1180 begint hij zijn strijd tegen de Taira's, waarbij hij wordt bijgestaan door zijn broer Yoshitsune. Dit resulteert uiteindelijk in een enorme slag bij Dan-no-ura (dichtbij het huidige Shimonoseki) in 1185, waarbij de Minamoto's de Taira's verslaan en de kindkeizer Antoku (een Taira keizer) verdrinkt. Na een onderlinge twist om het leiderschap bij de Minamoto's, waarbij Yoshitsune in 1189 wordt gedwongen zelfmoord te plegen, omdat zijn broer Yoritomo hem niet vertrouwt, is het Minamoto no Yoritomo die in 1192 de eerste sh˘gun (hoogste militaire bevelhebber) in Japan wordt. De functie van keizer blijft bestaan en deze krijgt ook alle eer en moet ook steeds officieel de sh˘gun benoemen, maar de macht is in handen van de sh˘gun. De administratie van de sh˘gun en de regering wordt "bakufu" genoemd en vestigt zich in Kamakura.
De slag bij Dan-no-ura wordt beschreven in een bekend boek: Heike monogatari (het verhaal van de familie Hei). Er is dus weliswaar ook het al eerder genoemde "Genji monogatari", maar dat verhaal heeft niets met bovengenoemde slag te maken en beschrijft het leven aan het hof in Kyoto in begin 11e eeuw.


Links

Literatuur


Deze pagina is een onderdeel van Uchiyama's website over Japan
terug naar begin